Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele eylem planı kapsamında yapay zeka destekli banka hesap hareketlerini mercek altına aldı.
Özellikle perakende satış yapan işletmelerin, fiş veya fatura kesmemek ve KDV ödememek için müşterilerini IBAN ile ödemeye yönlendirmesi üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) harekete geçti. Banka hesaplarına sürekli farklı kişilerden para transferi gelen ancak bu tutarları faturalandırmayan mükellefler için cezalı tarhiyat süreci başlıyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı, bankalardan aldığı verilerle mükellefin beyanlarını karşılaştırıyor.
Veri Analizi: İşletme sahibinin veya yakınlarının şahsi hesaplarına gün içinde çok sayıda düşük tutarlı (Örneğin: 500 TL, 1.000 TL,5.000 TL vb.) para transferi gelip gelmediği kontrol ediliyor.
Çapraz Kontrol: Bu transferlerin olduğu gün kesilen fiş/fatura toplamı ile banka hesabına giren para karşılaştırılıyor.
İzah Daveti: Arada fark varsa, mükellef vergi dairesine çağrılarak bu paraların kaynağını açıklaması isteniyor.
Çıkan sonuca göre
Gelir Vergisi ve KDV: Beyanname düzeltmesi istenerek, ödenmeyen vergiler faiziyle birlikte talep edilir.
Vergi Ziyaı Cezası: Kaçırılan verginin 1 katı (bazı durumlarda 3 katı) tutarında ceza kesilir.
Özel Usulsüzlük Cezası: Fatura düzenlenmeyen her işlem için tutarın %10u oranında (2026 yılı için belirlenen asgari tutardan az olmamak kaydıyla) ayrıca ceza uygulanır.
Peki sıkıntı yaşanmaması için ne yapmak gerekir;
Tahsilatların mutlaka nakit ise faturası fişi kesilmeli, yasal ödeme kaydedici cihazlar (POS) üzerinden yapılması veya IBAN ile tahsilat yapılıyorsa eş zamanlı olarak faturasının düzenlenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde vergi daireleri isterlerse banka hareketlerini geriye dönük 5 yıl boyunca inceleyebilir.
